جستجوی اخبار:                
   
    اخبار
      متن مصاحبه معاون پژوهشي واحد علوم‌پزشكي تهران در گفت‌وگو با فرهيختگان

 

     در جامعه‌ ما بي‌شك‌ اهميت‌ دادن‌ به‌ پژوهش‌، چه‌ در سطح‌ عامه‌ و چه‌ در سطح‌ مسوولان به‌عنوان‌ يك‌ ارزش‌ مطرح‌ است‌. نگاهي به كشورهاي توسعه‌يافته نشانگر اين واقعيت است كه پژوهش و تحقيقات باعث رفع بسياري از نارسايي‌هاي اين جوامع و حل مشكلات بسياري در زمينه‌هاي مختلف شده است، در سال‌هاي اخير جايگاه پژوهش و پژوهشگري در كشور ما نسبت به گذشته ارتقا يافته اما با وجود اين هنوز براي رسيدن به مرز استاندارد، فاصله‌هاي زيادي وجود دارد. به هر حال با توجه به اهميت اين موضوع براي شناخت بخشي از فعاليت‌هاي پژوهشي انجام شده در كشور با تمركز بر پژوهش‌هاي دانشگاهي، نگاهي به اقدامات معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم‌پزشكي تهران انداختيم. فعاليت‌هاي قابل‌توجه اين معاونت در توسعه نرم‌افزارها عبارت است از راه‌اندازي سيستم ثبت‌نام اينترنتي دانشجويان، بهينه‌سازي و يكپارچه‌سازي نرم‌افراز آموزشي، راه‌اندازي سيستم سلف‌سرويس، عملياتي شدن سيستم (سيستم جامع اطلاعات بيمارستاني) HIS بيمارستان جواهري، طراحي و پياده‌سازي شبكه بيمارستاني بوعلي، سامان‌دهي وضعيت سرورهاي موجود در كل دانشگاه و توسعه سيستم‌هاي شبكه نرم‌افزاري و سخت‌افزاري. همچنين در بخش سايت اينترنت نيز اقداماتي ازجمله دسترسي به سرعت بالاي اينترنت از طريق افزايش پهناي باند و بهينه‌سازي سخت‌افزاري، خريد تجهيزات جديد براي استفاده دانشجويان در سايت دانشگاه، دسترسي به مقالات و منابع الكترونيكي كتابخانه ديجيتال دانشگاه آزاد اسلامي و دسترسي دانشجويان به اينترنت از طريق وايرلس سلف‌سرويس انجام شده است.. از سوي ديگر، به‌روزرساني سايت دانشگاه، ارائه ايميل براي تمامي اساتيد، معاونان و مديران دانشگاه، نمايه شدن در پايگاه اسنادي علوم جهان اسلام و.... ازجمله موضوعاتي است كه از حدود دو سال گذشته در معاونت پژوهشي واحد علوم‌پزشكي تهران دانشگاه آزاد اسلامي پيگيري شده و به سرانجام رسيده است. در اين مدت همچنين كتاب‌هاي فارسي و لاتين براي استفاده در كتابخانه‌هاي واحد و بيمارستان‌ها به مبلغ 570 ميليون ريال خريداري شده و نرم‌افزار جديدی براي استفاده در كتابخانه مورد بررسي قرار گرفته است. از سوي ديگر بخش اداره انتشارات، اداره طرح‌ها، دفتر تشويق مقالات و سفر هيات‌علمي، دفتر برنامه و بودجه، دفتر امور ايثارگران، دفتر پژوهشي زنان و... كه زيرنظر معاونت پژوهش فعاليت مي‌كنند، در اين مدت، در زمينه انتشار پنج عنوان كتاب هيات‌علمي واحد پزشكي تهران از سوي انتشارات دانشگاه، تشويق مولفان براساس مقررات موجود، رشد طرح‌هاي پژوهشي اعضاي هيات‌علمي واحد پزشكي تهران، اجراي پروژه برنامه استراتژيك، ارسال كدينگ مراكز هزينه به سازمان مركزي، ثبت وضعيت تحصيلي دانشجويان شاهد و ايثارگر، برگزاري جلسه شوراي پژوهشي زنان در واحد پزشكي تهران و معرفي نماينده واحد فعاليت كردند.

براي آشنايي بيشتر با اين معاونت با دكتر سيدعليرضا نجفي متخصص قلب و عروق و معاون پژوهشي واحد علوم‌پزشكي تهران گفت‌وگويي انجام داديم.

با توجه به اهميت بخش پژوهش در دانشگاه، كمي درباره وظايف معاونت پژوهشي واحد علوم‌پزشكي و ضرورت توجه به اين بخش توضيحاتي دهيد.

همان‌طور كه واضح است، امروزه بيشتر سيستم‌هايي كه در دنيا فعاليت مي‌كنند از سرعت و دقت بالايي برخوردار هستند، از اين‌رو لازم است تا نرم‌افزار اماكن آموزشي ازجمله دانشگاه‌ها، توسعه‌يافته تا زيربناي عمليات آموزشي، تحقيقاتي و درنهايت پيشرفت فراهم شود. در گذشته در واحد علوم‌پزشكي تهران به دليل محدوديت‌ها، توسعه نرم‌افزاري اين سيستم‌ها همزمان با رشد سيستم دانشگاهي شد از اين رو امكانات و فرصت لازم در اختيار نبود اما پس از اين اقدامات، معضلات مالي كاهش يافت. از حدود يك سال‌ونيم گذشته اقدامات قابل توجهي از نظر نرم‌افزاري انجام شد، راه‌اندازي سيستم نرم‌افزاري ثبت‌نام اينترنتي دانشجويان ازجمله اين اقدامات بود كه با هم‌فكري اساتيد، برپايي كارگروه‌ها و... انجام شد. بدين‌ترتيب با مكانيزه شدن ثبت‌نام دانشجويان، دانشجو مي‌تواند با خريد كارت‌هاي اعتباري، در منزل ثبت‌نام را انجام دهد.

مكانيزه شدن سيستم‌هاي بيمارستان‌هاي دانشگاه آزاد اسلامي نيز ظاهرا از ديگر اقدامات اين معاونت براي توسعه سيستم نرم‌افزاري است. نحوه فعاليت اين سيستم به چه صورت است؟

يكي از معضلاتي كه وجود داشت، سيستم مكانيزه بيمارستان‌ها بود، تا پيش از اين تنها سيستم مكانيزه در بيمارستان اميرالمومنين فعال بود اما با اقداماتي كه انجام شد گروهي از مهندسان وارد كار شدند و توانستند اين سيستم را در بيمارستان‌هاي بوعلي و جواهري فعال كرده و سيستم قديمي بيمارستان اميرالمومنين را نيز به‌روز كنند، سيستم «اچ‌اي‌اس»، سيستمي است كه تمام فعاليت‌هاي بيمارستاني از پذيرش بيمار گرفته تا ورود اطلاعات، ثبت اطلاعات پرستاري، دارويي، فرآيندهاي مالي بيمارستان و... را تحت پوشش قرار داده و منجر به افزايش سرعت و دقت ثبت و ورود اطلاعات مي‌شود. بر اين اساس اين سيستم در ارائه خدمات مطلوب‌ به بيماران و مديريت بيمارستان نقش قابل توجهي دارد. در اين ميان البته ساماندهي وضعيت سرورهاي موجود در دانشگاه‌، توسعه سيستم‌هاي شبكه‌اي نرم‌افزاري و سخت‌افزاري و افزايش امنيت شبكه از ديگر اقدامات معاونت پژوهشي واحد علوم‌پزشكي تهران است. در راستاي اين اقدامات در ماه‌هاي اخير تجهيزات جديد به سيستم دانشگاه‌ اضافه شد كه امكان استفاده راحت‌تر از اينترنت را با توجه به افزايش پهناي باند و بهينه‌سازي سخت‌افزار، براي دانشجويان فراهم كرده است. از سوي ديگر همچنين موضوع دسترسي اساتيد دانشگاه به جديدترين مقالات و منابع الكترونيكي نيز در دستوركار قرار داشت كه در پي آن كتابخانه ديجيتال براي اساتيد راه‌اندازي شد به‌طوري كه آنها حتي مي‌توانند از منزل نيز به اين كتابخانه متصل شوند. اين كتابخانه ديجيتالي منبع غني‌اي از ناشران مختلف است.

با توجه به مواردي كه درباره اهميت توجه به بخش پژوهش عنوان كرديد، مي‌توان به انتشار مجلات علمي و پژوهشي به‌عنوان يكي از راه‌هاي ارتقاي سطح علمي و معرفي اقدامات پژوهشي اشاره كرد. واحد علوم‌پزشكي تا چه اندازه در اين زمينه فعال بوده است؟

يكي از راه‌هاي شناساندن فعاليت‌هاي علمي هر دانشگاه مجله‌اي است كه منتشر مي‌كند، چراكه با توجه به سطح علمي مطالب منتشر شده، مجله مربوطه مي‌تواند اعتباري جهاني پيدا كند كه با توجه به ميزان آن اعتبار، از امتيازاتي برخوردار مي‌شود. مجله علوم‌پزشكي دانشگاه آزاد اسلامي نيز حدود 15 سال است كه منتشر مي‌شود و با توجه به تلاش اعضاي هيات‌علمي دانشگاه، از سوي وزارت بهداشت و سازمان مركزي دانشگاه آزاد اسلامي، بالاترين اعتبار علمي را در داخل كشور به دست آورده و در رتبه‌بندي داخلي، در گروه مجلات درجه يك علمي پژوهشي قرار دارد. اين مجله همچنين در سايت‌هاي علمي، مگ ايران، ايران مدكس، امرو، اس‌اي د و... نمايه شده و تلاش مي‌شود اين مجله در ايندكس‌ اي اس‌اي نيز نمايه شود.

البته در اين ميان سازمان مركزي دانشگاه آزاد اسلامي با انتشار دو مجله پزشكي ديگر موافقت كرده كه مجله پرستاري يكي از آنها است، مراحل اوليه انتشار اين مجله در شوراي پژوهشي در حال انجام است.

با توجه به انتشار اين مجلات، موضوع داوري مطالب از اهميت قابل توجهي برخوردار مي‌شود، در اين زمينه چه اقداماتي انجام شده است؟

موضوع داوري يكي از اساسي‌ترين اركان معاونت پژوهشي است، براي برخورداري از بانك داوران در حال تقسيم‌بندي آنها هستيم تا با داشتن گروه كاملي از داوران، ارتباط سريع‌تر و دقيق‌تري با آنها برقرار كنيم. البته درهمين‌جا بايد تاكيد كرد فعاليت پژوهشي و آموزشي ازجمله مواري است كه بسيار مورد توجه قرار دارد، چرا كه برخلاف نظر عمومي، فعاليت آموزشي تنها به دانشجويان و فعاليت پژوهشي به اساتيد مربوط نمي‌شود، بسياري از دانشجويان استعداد و توانايي انجام تحقيقات پژوهشي را دارند از اين رو باشگاه پژوهشگران جوان در اين دانشگاه تاسيس شده تا فعاليت‌هاي پژوهشي دانشجويان در آن شكوفا شود. گفتني است كه تا دو سال پيش تنها هفت نفر عضو باشگاه بودند اما اكنون تعداد اعضاي اين باشگاه به صد نفر رسيده است، در اين مدت پنج كارگاه آموزشي نيز در اين باشگاه راه‌اندازي شده و به سرعت در حال حركت به سمت مكانيزه‌شدن است، به‌طوري كه ثبت‌نام در آن، از طريق وب‌سايت انجام مي‌شود. البته بايد فعاليت‌هاي اين باشگاه با وسعت بيشتري به دانشجويان معرفي شود چراكه بسياري از دانشجويان با فعاليت‌هاي باشگاه آشنايي ندارند. در اين ميان بايد به اين نكته نيز اشاره كرد كه رشته پركار و زمان‌بري براي دانشجو است از اين رو از آنجا كه بسياري از دانشجويان با روش تحقيق آشنايي كافي ندارند، شاهد فعاليت گسترده آنها در اين بخش نيستيم.

ظاهرا قرار است مركز تحقيقات علوم‌پزشكي در اين دانشگاه راه‌اندازي شود، كمي درباره اين مركز و اقداماتي كه از طريق آن انجام مي‌شود توضيح دهيد.

امروز سيستم پزشكي به سمتي حركت مي‌كند كه تحقيقات سلولي، ژنتيك و مولكولي يكي از اساسي‌ترين موضوعات آن به‌شمار مي‌رود. در اين دانشگاه نيز تاكنون آزمايشگاه‌هايي در ارتباط با فعاليت‌هاي سلولي وجود داشت اما عمده آنها را آزمايشگاه‌هاي آموزشي تشكيل مي‌داد كه در كنار فعاليت‌هاي فراوان، كارهاي تحقيقاتي نيز در آن انجام مي‌شد، بر اين اساس از آنجا كه وجود يك مركز اختصاصي براي تحقيقات علوم پايه احساس مي‌شد، مجوز تاسيس مركز تحقيقات علوم‌پزشكي از سازمان مركزي دانشگاه آزاد اسلامي گرفته شد. اين مركز تحقيقاتي با حمايت‌هاي مالي معاون پژوهشي و رئيس دانشگاه آزاد اسلامي به‌زودي راه‌اندازي مي‌شود. قسمت عمده‌اي از مراحل راه‌اندازي اين مركز انجام شده و تجهيزات مورد نياز براي آزمايشگاه كشت سلول خريداري شده است. بدين‌ترتيب با فعال شدن بخش علوم پايه، در قسمت علوم باليني، سعي شده فعاليت‌ها منسجم شده و بسترهاي تحقيقاتي در بيمارستان‌ها فعال شود البته نقص‌هايي ازجمله تامين نيروي انساني وجود دارد. چراكه براي فعال كردن بخش علوم باليني، به يك گروه تحقيقاتي نياز است كه با پژوهش‌هاي عمومي آشنا بوده و كارهاي تحقيقاتي انجام داده باشد. اشاره به اين مطلب ضروري است كه دانشگاه آزاد اسلامي نيز مانند ساير ارگان‌ها براي صرفه‌جويي در هزينه‌ها، سياست كاهش حجم نيروي انساني در واحدها را اجرا كرده است، در اين ميان واحد علوم‌پزشكي با بيشترين مشكل مواجه مي‌شود، چرا كه يكي از مشكلاتي كه گروه علوم‌پزشكي با تحقيق دارد، نبود اعضاي هيات‌علمي پژوهشي است كه كارشان تنها به پژوهش اختصاص يافته باشد. در حال حاضر اعضاي هيات‌علمي در كنار كار آموزشي، درمان و... كار پژوهشي نيز انجام مي‌دهند كه سرعت و دقت كار را پايين مي‌آورد، بر اين اساس بايد يك گروه پژوهشي خاص وجود داشته باشد، هم‌اكنون در كشورهاي اروپايي اين كار به عهده پزشكان عمومي گذاشته شده، اين موضوع در تحقيقات پزشكي اهميت فراواني دارد چراكه هر شخصي نمي‌تواند در زمينه علوم‌پزشكي تحقيق كند مگر اينكه آشنايي كافي به اين علم داشته باشد. افتتاح مركز تحقيقات علوم‌پزشكي، ارتباط قوي‌اي ميان علوم باليني و علوم پايه ايجاد مي‌كند.

به اعتقاد شما عمده‌ترين مشكل بخش پژوهش دانشگاه چيست؟

براي انجام يك كار تحقيقاتي بايد امكانات و مواد اوليه آن وجود داشته باشد اما متاسفانه در دانشگاه به‌دليل مشكلات مالي كمبودهايي وجود دارد، البته پيش‌بيني مي‌شود با راه‌اندازي مركز تحقيقات علوم‌پزشكي ديگر در اين زمينه با مشكلي مواجه نشويم، با اين حال بسياري از دانشجويان با موضوعات تحقيق آشنايي ندارند و نمي‌دانند چه موضوعي بايد مورد پژوهش قرار گيرد.

وضعيت بودجه پژوهشي را چگونه ارزيابي مي‌كنيد، آيا جوابگوي نيازها است؟

براساس قوانين دانشگاه آزاد اسلامي، پنج درصد از شهريه دانشجويان بايد به پژوهش اختصاص يابد. در يك سال‌ونيم گذشته جذب بودجه پژوهشي براي اين دانشگاه افزايش يافته است، البته بودجه همان پنج درصد قبلي است اما در سال‌هاي گذشته به‌دليل مشكلات مالي دانشكده‌هاي پزشكي، اين بودجه در بخش‌هاي ديگر هزينه مي‌شد اما هم‌اكنون تمام پنج درصد جذب بخش پژوهش مي‌شود. در اين ميان اختصاص نيافتن يارانه به تعرفه‌هاي بيمارستاني دانشگاه آزاد اسلامي ازجمله عمده‌ترين مشكلاتي است كه در زمينه توانايي‌هاي مالي اختلال ايجاد كرده، چراكه تمام بيمارستان‌هاي دولتي با كمك دولت خدمات درماني با تعرفه دولتي ارائه مي‌كنند، در اين ميان اما بيمارستان‌هاي دانشگاه آزاد اسلامي به‌دليل برخوردار نشدن از بودجه دولتي، ناچار است بخشي از تعرفه را خود پرداخت كند تا تعرفه با همان ميزان دولتي از بيمار گرفته شود.

 

 
 

متن مصاحبه معاون پژوهشي واحد علوم‌پزشكي تهران در گفت‌وگو با فرهيختگان نسخه قابل چاپ

Preview